Paweł Edmund Strzelecki

Paweł Edmund Strzelecki urodził się 20 lipca 1797 w Głuszynie (obecnie dzielnica Poznania). Był polskim geologiem, geografem, badaczem, podróżnikiem i odkrywcą. Od dzieciństwa marzył o podróżach. Zarządzał wielkimi majątkami księcia Franciszka Sapiehy, zbierając kapitał na swe zamierzone podróże.  W 1829 roku otrzymał wielki majątek, który pozwolił mu na późniejsze wieloletnie podróże po całym świecie. Po upadku Powstania Listopadowego w 1831 roku opuścił Polskę.

 

W 1834 roku wyruszył z Liverpoolu w 9-letnią podróż dookoła Ziemi. Podczas tej wyprawy prowadził badania przyrodnicze. Odkrył m.in. złoża rud miedzi w Kanadzie i złoto w Australii.

Również w Australii odkrył ziemię Gippsa i badał najwyższe pasmo górskie, a zdobywając najwyższy szczyt, nazwał go Górą Kościuszki. W październiku 1843 roku powrócił do Europy.

 

W  1845 roku wydał bardzo cenione dzieło geograficzne: Physical Description of New South Wales and Diemen’s Land (Fizyczny opis Nowej Południowej Walii i Ziemi van Diemena). Stała się ona, ze względu na jej różnorodność i wszechstronność, pierwszą encyklopedią o Australii.

Wiele miejsca w życiu Strzeleckiego zajmowała działalność humanitarna i filantropijna. W okresie tzw. „wielkiego głodu” w Irlandii,
w latach 1846/1847 pomagał Irlandczykom, zbierając fundusze, zakładając ambulatoria i kuchnie polowe.

Był członkiem Królewskiego Towarzystwa Geograficznego.

Zmarł w Londynie 6 października  1873 roku  i został pochowany
na cmentarzu Kensal Green, a w 1997 roku jego prochy sprowadzono do kraju i złożono w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w kościele
św. Wojciecha w Poznaniu.

Strzelecki został uhonorowany wieloma odznaczeniami: Founder’s Medal od Królewskiego Stowarzyszenia Geograficznego, tytułem doktora honoris causaUniwersytetu w Oksfordzie oraz Rycerza Orderu św. Michała i św. Jerzego nadanego przez królową Wiktorię. Jego postać jest w różny sposób upamiętniana:

– w 1997 roku Narodowy Bank Polski wyemitował komplet monet upamiętniający dwusetną  rocznicę urodzin Strzeleckiego

– w 2002 w Perth, stolicy stanu Zachodnia Australia, powstała organizacja polonijnaMt. Kosciuszko Inc, której celem jest przybliżenie zarówno postaci P.E. Strzeleckiego jak i jego osiągnięć w dziedzinie odkryć geograficznych na terenie Australii. Jest ona jednym ze sponsorów ogólnoaustralijskiego konkursu pod nazwąNational History Challenge

– w 2004 roku zorganizowana została wyprawa śladami Strzeleckiego.
W ciągu 2 miesięcy jej uczestnicy przejechali ponad 15 tys. kilometrów
w poszukiwaniu nazw i miejsc związanych z tym słynnym Polakiem. Reportaż z wyprawy został opublikowany w polskiej edycji magazynu National Geographic (marzec 2005)

– w Australii i na innych kontynentach na cześć Strzeleckiego powstały pomniki, a jego imieniem nazwano liczne obiekty geograficzne.

W naszym kraju także są obecne ślady Strzeleckiego  w postaci pomników, obelisków, tablic pamiątkowych, nazw ulic. Za patrona obrały go sobie także drużyny harcerskie oraz szkoły. W Polsce są obecnie (stan na 2011 rok) cztery szkoły noszące jego imię:

1)    Szkoła Podstawowa nr 53 w Poznaniu

2)    Gimnazjum w Czarnym Lesie

3)    Gimnazjum nr 53 w Poznaniu

4)    Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 154 w Warszawie

***

Historia szkoły w pigułce

13 września 1967 roku– otwarcie nowo wybudowanej „tysiąclatki” przy ulicy Leśnej Polanki 63/65

13 listopada 1976 roku–Rada Pedagogiczna z dyrektorem – p. Wiesławą Brudzińską – podjęła uchwałę o nadaniu szkole imienia Pawła Edmunda Strzeleckiego

14 maja 1977 roku – Szkoła Podstawowa nr 154 przyjęła imię Pawła Edmunda Strzeleckiego. Od tej pory dzień ten jest świętem szkoły

8 października 1984 roku– obchody „Roku Pawła Edmunda Strzeleckiego”. Szkoła otrzymuje pamiątkowy medal za popularyzację postaci wybitnego Wielkopolanina

maj 1985 roku– powstaje hymn Szkoły Podstawowej nr 154

23 września 1990 rokuszkoła gościła delegatów Nadzwyczajnego Zjazdu Towarzystwa Polska-Australia

maj 1997 roku– XXX-lecie Szkoły Podstawowej nr 154, zjazd absolwentów

wrzesień 2006– rozpoczęcie rozbudowy Szkoły Podstawowej nr 154

8 lutego 2008 roku– otwarcie szkoły po remoncie i adaptacji obiektu

1 września 2009– otwarcie pierwszego oddziału integracyjnego i zmiana nazwy szkoły: Szkoła Podstawowa nr 154 z Oddziałami Integracyjnymi im.P.E.Strzeleckiego

 

Wybraliśmy na patrona Pawła Edmunda Strzeleckiego, bo pragniemy poznawać historię naszego kraju i świata. Chcemy, aby wzorem dla uczniów był wybitny polski podróżnik, geolog, geograf.

***

Paweł Edmund Strzelecki osiągnął międzynarodowe uznanie i sławę jako odkrywca i badacz, który również odkrył najwyższy szczyt Australii i nazwał go Górą Kościuszki w uznaniu zasług Generała Tadeusza Kościuszki, światowego bojownika o demokrację, o równe prawa dla wszystkich i o wolność.

W r. 1847 Paweł Edmund Strzelecki przybył jako ochotnik do Irlandii, gdzie w tym czasie miliony ludzi umierały z głodu i chorób zakaźnych. Kierując Ochotniczym Komitetem Pomocy Strzelecki wdrożył swój oryginalny plan działania, który okazał się niezwykle skuteczny. Przyczynił się w ten sposób do uratowania ponad 200 tysiecy irlandzkich dzieci od śmierci głodowej. Niestety, ta jego humanitarna działalność została jednak z czasem niemal zapomniana.

Poniżej prezentujemy film dokumentalny o Pawle Edmundzie Strzeleckim: